Kiyan Xiyav

Əllərimiz

hankı dağlarda,

neçə bayrağa yönəldi sənsiz?

- heç

hədə biçdiyimiz

hankı meşələrin

          harasını qorxuya saldı sənsiz?

                                                 -heç heç

nə qədər ağardı

qaranlıqdan qaranlığa uçan ulduzlarımız sənsiz?

                                                              - heç heç heç

eey, Allahdan yazıq yerdə

qılıncsız qınlarımızı

Ersan erel

Asıldım dilinə

Düşüncələrim ərəb saçı

Duyğularım anamın cəhrisinin mili kimi

Əyirdiklərim sağlı sollu bayraqlara

Bəzək olmur nə edim!

Dar boğazlı bilik ilməklərində

Geçmişimin ana damarı boğulu.

Yazlarda çiçəklərin  gülüşünə boğulacaq doğada

Hıçqırığımı bir çoban belə oxumur.

Mən daşda

Mən qayada

həsən hüseyin qorxmazgil

Acılara Tutunmaq

Özgürdük ikimiz də

O yuvasız torağayı

mənsə  qəfəsdəsarı bülbül

 O dolaşmış daldan dala

Savurmuş ürəyini

mən bölmüşəm ürəyimi

Başqaldıran dizələrə

əlləri çığlık çığlık

Yanyana iki dünya

 Hadi Qaraçay

Ök 

sən

hansı uçmağın yeyilməz almasısan

hansı xərmənin daraqlanmış buğdası

adın

bütün girilməz qapıların başında durar

və gözlərin

məni unutmağa götürən yolları bağlar...

oooy aşıq atan uşaqlar

bir söyləyən ola

niyə aşiqlərin aşıqları ovçu durmaz?

ölüm bir qarğadır

seyid heydər bayat

Səs meşədənidi, hooooy! ağa miri oğlu! səni öldürəcəyik!

ulağ qulaqlarını şaxlayıb, addimlarını yeyinlədib,

güvənsizcəsinə yeriyirdi. çayın səsinə qarışan qurbağaların

qurultusu meşədən gələn səslə üst üstə  düşüb qorxünc bir

səmfuni yaratmişdi.

Azərbaycanın modern şeiri

Hümmət şahbazı 

İlk baxışda modern şeir deyiləndə, onun forma gözəllikləri və bədiliyi gözümüzün önündə canlanır. Bu baxımdan klasik şeirə və onun bütün adət və ənənələrinə qarşı duran şeirə “modern şeir” deyirik.Məzmun baxımından isə, modern şeir ictimayi duruma uyğun olaraq, düşüncə baxımından ədəbiyatımızda böyük dəyişikliklər olur. Bu dövrüdə ədəbiyatımız məzmun baxımından ümumiyətlə inkişaf edir ( Sabir və C. Məmmədquluzadə və ...) amma forma sarıdan o qədər dəyişiklikləri olmadan klasik formaları daşıyır.

 Bənövşə

Niyə bükülmüsən ay gözəl çiçək?

Söylə ki, dərdini biz də, dinləyək

Eşqdə, məhəbbətdə yoxsa mənim tək,

Səndəmi olmusan naşı, bənövşə?

Çətindir sevdanın yöndəmi, çəmi,

Zilinə qalxmamış, qırılır bəmi.

Deyəsən tənhasan sən də, mən kimi,

Süzülür gözünün yaşı, bənövşə.

Arif kəskin

Bu duzlaq ...                  

Bu duzlaqdan altüklü bir dəvə keçir

Yalqız

Susuz

Baxışları qorxu dolu üfüqlərə düyünlənmiş

Ayaqları

Duzlaq qürbətində şırım şırırm

Və könlündə

Gediş hissi çırpınmada

Camal Süreya 

BU BIZIMKI

Yixici bir sevgidir bu,
Yixir millətin ortasina
ehtiras yükünü.
Böِlücü bir sevgi,
çörəyi suyu bِölür
Gündə üç övnə.
xain bir sevgidir bu,
Sizin evə oğru girər
Onunkına polis.
Yasadişi bir sevgi,
Evlənməyi
Heç mi heç düsünmür.
Soyquncu bir sevgidir bu,
ən adi nəğmələrdən  
Sevinclər toplayir.
Köِkü dişarda bir sevgi,
Dante ilə Beatrice'inkinə
Fena  yamsılayır.
işğalçi bir sevgidir bu,
Samanliq sevişənin deyir
Başqa şey demir.

Qaynaq : unutulmayan şiirler antolojisi, cansever eyüboğlu, s.190 

Ersan erel  

Hadi qaraçayın

özgürlük yontusunda qabar çalmış özləmləri 

Bir gün

Danışacaqdınız siz ey sıldırım qayalar

Sümüklərinizdə

Qılınc yarasından bitmiş ardıclardan

....

Hadi qaraçayın “ sonsuzluq” dizgəsi (poeması) geçmişliyə açılan ağrı qapılarından belə boylanır. Qalın ünlü səsli olan  “sıldırım”, “qayalar”, “qılınc”, “ardıclar” kimi dörd  adın qısa başlanğıca yüklənməsi , ağlatının ( trajedinin) savacısı izlənimini yaradır. Kökəncil (mitolojik) coşquyla (lirizmlə) sözlərin səs damarlarına duyğu tellərini belə duyarlı bağlamaq, qoşuqçunun  sözə olan sorumluluğudur. Türk dilinin doğasında olan bu özəlliyi qavrayıb, qoşquda yansıtmaq isə özü bir bacarıq, bir gözəllikdir. Oxucuya düşüncə ilətisi isə götürdüyü böyük daşları qoşuq qalasına yerində işlətməklə çatır. Başlanğıcı belə coşqulu başlayan bu dizgənin soluğançılığa varcağını düşünərkən, qaraçay bacarıqla əyləcə (tormuzu) basır:

davamını buradan oxuyun:

http://www.dusharge.blogfa.com/post-118.aspx

"Hadi qaraçay"ın kitablarını  PDF lə oxuyun :  

Beçələr banlayanda

Badamlıqlar 

http://www.dusharge.blogfa.com/ 

kitablardan yalnız "düşərgə" veblogını qaynaq

göstərmək şərtilə yararlanmaq olar.

Norveç şeiri  

çevirən : Hadi Qaraçay    

Lindis laabak Rasmussen

05.05.1972.ci ildə   Norvecin Ålesund şəhərində doğulub. Bildiyimcə heləlik şeir kitabı çıxmayıb.şeirlərini dikt.no  sitəsindəndən   götürmüşəm.         ___________________________ 

Henning Howlid Wærp, “Norveç şeiri 2004.cü ildə” adlı yazısının başlanğıcında, Norvecin 70.ci illər ədəbiyatını ütopik,  geniş dəyişimlər güdən və başqa bir toplum üzərinə bir düş, 80.cı illərin şeirini isə dil fəlsəfəsi, minimalism və duyğusallıq kimi dəyərləndirir. Beləliklə də 2004.cü ilin ədəbiyatını yekunlarına baxırkən bu ilin ən adlım şairinin yaradıcılığını 70.ci illərə dönüş kimi görür. 2004.cü ildə basılmış şeir kitablarının araşdırırkən sayca az və necəliklə (keyifiyətcə) gücsüz olduğuna ınanır.  Gənəl olaraq  şeirin, Norveçdəki durumunu başqa avropa ölkələriylə tutuşduranda,  pis durumda olduğunu bildirir.  

davamını buradan oxuyun:   http://dusharge.blogfa.com/post-152.aspx 

Hümmət şahbazi

MEDYA VƏ POSTMODERN TARİX  

Zənnimcə tarixin işləyi (fonksiya) keçmişə görə, dəyişilməyibdir. Keçmişdə, -ümumiyətcə modern dunyadan öncəni nəzərə aliram– tarix: şahların, sarayların, şahzadələrin və ümumiyətcə iqtidarın acılı şirinli sərgüzəştləriydi. Daha doğrusu, tarixdə yalnız şahlıq və yüksək təbəqəlilik höküm sürürdü və aşağı təbəqələrdən söz edilmirdi. Bu anlayış, modernlik dövrundən buyana, "hegel" və "marks"ın, təbəqə dartışmalarından sonra mahiyətini dəyişdi. Belə ki bu anlayış, keçmişin tam əksinə olaraq  bir sürə aşağı təbəqələrin sərgüzəştini aradı. Bu, modern çağın ilk başlanğıcında oldu. Çünki bu zamanda, ən önəmli təbəqə yəni ziyalı təbəqəsi yarandı. Ziyalı təbəqəsi, öz anlayışının əsasını daha doğrusu öz gücünü, iqtidarın əleyhinə çıxışıyla başladı. Bu zaman ziyalılığın təmsilçiləri hegel və marks kimi düşünürlər olur. Ölkəmizdə isə abasqulu bakıxanovdan başlayaraq məşrutə dövru tarixçilərini nəzərdə tutmaq olar. Bu anlayış "pişəvəri" (milli hökumət) dövrundə tam şahlar sarayından ayrılaraq kütlə və  sıravi vətəndaş tarixini yazmağa başladı.